Wat gebeurt er als niemand meer het vuile werk opknapt?
Onlangs was ik op workation in Parijs, waar ik een jonge accountant ontmoette die bij een financieel bedrijf werkte. Het was tijdens een informele netwerkbijeenkomst voor expats en digital nomads. Al snel ging ons gesprek over AI, waarin hij zijn onzekerheid uitte over zijn rol in de nabije toekomst. Hij zat in het middenmanagement en was bang dat zijn baan binnenkort overbodig zou worden. Zijn zorg? Als startersbanen worden overgenomen door AI, wie moet hij dan nog managen? En, zei hij, nog belangrijker: wat gebeurt er als niemand meer “het vuile werk” opknapt? Hoe groei je in je rol, rijpt je werkervaring en leer je de fijne kneepjes van je vak, je collega’s, je bedrijf en de sector waarin je werkt? Ik hoor veel van dit soort verhalen wanneer ik spreek met leiders en managers binnen organisaties.
Zoals een artikel in MIT Technology Review het verwoordt: “Startersbanen maken deel uit van het opleidingssysteem van de economie.” Dat artikel is een van de twee recente stukken in het tijdschrift die enigszins onderbelicht zijn gebleven.
Waar de cijfers op neerkomen
Ja, Big Tech wil je doen geloven dat de AI-banenrevolutie er al is. De werkelijkheid is genuanceerder. Zoals de ‘reality check’ van MIT Technology Review aantoont, gebruikt momenteel slechts één op de vijf bedrijven AI in een bedrijfsproces en blijft de ontwrichting van de arbeidsmarkt “grotendeels speculatief”. Maar dit is niet speculatief: een paper van het Stanford Digital Economy Lab uit februari 2026 toonde aan dat werknemers van 22 tot 25 jaar in de beroepen met de hoogste AI-blootstelling een relatieve daling van 16% in werkgelegenheid ervaarden na de opkomst van generatieve AI. Ervaren werknemers in diezelfde beroepen zagen die daling niet. De schade is specifiek, meetbaar en precies geconcentreerd waar je het zou verwachten: onderaan de ladder.
De opleidingscyclus is niet meer rond
Dit is niet alleen een zaak voor bedrijven. Het raakt de hele maatschappij. Wat moeten mensen doen die nu de arbeidsmarkt betreden? En misschien nog dringender: hoe bereiden we jongeren voor op een toekomst die voor de deur staat?
The Economist schreef onlangs dat “sommige werknemers geen nieuwe versie van hun huidige functie nodig hebben, maar een compleet nieuwe baan.” Salesforce koppelt de vaardigheden van medewerkers aan mogelijke interne rollen en adviseert passende trainingen. Een mooi voorproefje van hoe zo’n aanpak eruit kan zien.
Zoals Technology Review het verwoordt: “Het is nu tijd om veranderingen door te voeren in de manier waarop we jongeren die de arbeidsmarkt betreden opleiden, voorbereiden en ondersteunen. Onderwijsinstellingen moeten zich heroriënteren op een tijdperk van een door AI ondersteund personeelsbestand. Overheden moeten bedrijven stimuleren om werknemers aan het begin van hun carrière aan te nemen en op te leiden. Bedrijven moeten op hun beurt het belang inzien van het ontwikkelen van een duurzaam personeelsbestand met AI-ervaring (…) Kortom, we moeten de manier waarop we traditioneel over startersfuncties dachten veranderen.”
Wie leidt de seniors van 2036 op?
Georgios Petropoulos, universitair docent aan de USC Marshall School of Business, pleit voor AI-vaardigheid. Ik heb met veel onderwijsorganisaties gewerkt. Sommige werken actief aan AI-integratie. Goed zo! Sommige niet. Deze organisaties kiezen er bewust en onbekwaam voor om de studenten van nu met een achterstand de arbeidsmarkt op te sturen. Eerlijk gezegd is dit nalatigheid.
Ja, de toekomst van AI is nog onzeker en het is lastig om veranderingen door te voeren in het onderwijssysteem. Maar we moeten nu handelen. Elke student van nu groeit op in een wereld waarin AI een vanzelfsprekend onderdeel is van werk en het dagelijks leven. Als we willen dat ze floreren, moeten we ze gaan voorbereiden. Niet door hypes achterna te lopen, maar door betere vragen te stellen.
Kom in actie
Als jouw onderwijsorganisatie klaar is om die eerste stap te zetten, is mijn AI Jump Workshop daar precies voor gemaakt: een strategische, praktische sessie die onderwijsteams helpt om van nieuwsgierigheid naar concrete actie te bewegen. De workshop bouwt voort op mijn whitepaper “Onderwijs vormgeven voor het AI-tijdperk“, waarin ik een kader schets voor wat en hoe te onderwijzen wanneer AI deel uitmaakt van het klaslokaal. Want stilstaan is geen optie. De carrièreladder begint tegenwoordig bij trede twee. Laten we zorgen dat jouw studenten erbij kunnen.
Bronnen: It’s time to address the looming crisis in entry-level work, A reality check on the AI jobs hysteria (MIT Technology Review)
Geschreven door Krispijn Plettenberg. Tekstredactie en beeldproductie zijn ondersteund door AI-tools.
